Peter van eijk: Management & AdviesPeter van Eijk logo

nieuws

Meld u aan voor onze nieuwsbrief!

Naar een balans tussen 'evidence based' en 'evidence inspired' innoveren

Naar een balans tussen
31-12-13 - Tijdens het World Business Forum afgelopen in oktober 2013 kwamen verschillende sprekers met varianten van deze boodschap: ‘turbulentie is het nieuwe normaal.” Bladerend door de aantekeningen na afloop kwam een citaat van managementprofessor Peter Drucker (1909-2005) bij mij naar boven: “The greatest danger in times of turbulence is not the turbulence, it is to act with yesterday’s logic”. Nu is het herkennen van Druckers inzicht één ding; iets anders is om ermee aan de slag te gaan. Zo hoor ik veel mensen spreken over verandering en vernieuwing. Maar dat wil niet zeggen dat zij in daad afscheid hebben genomen van de logica van gisteren.

Want velen beperken hun innovatie inspanningen tot het optimaliseren van bestaande producten en diensten. Anderen sturen hun medewerkers naar MBA opleidingen waar vooral 'Best Practices' domineren in de lessen. Weer anderen werken aan het verkrijgen van certificaten van bestaande kwaliteitsinstituten (zoals de ISO certificering). Natuurlijk, dit soort 'evidence based' pogingen om organisaties te verbeteren zijn respectabel. Maar zijn zij ook voldoende om op termijn te kunnen overleven? Dat is de vraag die directieleden, managers en professionals zich moeten stellen. Het succesvol anticiperen op nieuwe omgevingseisen is namelijk een ingewikkeld proces. Wat dit betreft zijn het niet de minsten die recentelijk hebben gefaald. Ter illustratie: drie observaties uit verschillende marktsegmenten. Allereerst de mediamarkt:  voorheen sterke merken als Nokia en Blackberry opereren momenteel opereren vanuit een marginale positie. En bij de eens zo populaire netwerksite Hyves is het nog erger: de aandeelhouder heeft de stekker eruit gehaald. Dan een geheel andere sector: de semipublieke Ziekenhuiszorg. Hier werd onlangs het  eerste faillissement in twintig jaar uitgesproken (juni 2013, het Ruwaard van Putten) en bovendien bracht een afnemende vraag meerdere ziekenhuisorganisaties in forse financiële problemen. Ten slotte, mijn eigen beroepsgroep: de branche van organisatieadviesbureaus. Enkele bekende bureaus bleken in de afgelopen periode grote moeite te hebben met de ingrijpende effecten van marktontwikkelingen. Sommigen gingen failliet (o.a  Nolan, Norton & Co,) terwijl andere ternauwernood een doorstart hebben kunnen maken. Afgezien van alle verschillende oorzaken dringt één conclusie zich op: professionals kunnen zich niet beperken tot het vasthouden aan de 'evidence based practice'. Op een heel aanschouwelijke manier is deze conclusie terug te vinden in de wereld van de sport. 'Evidence inspired practice': lessen uit de sport  Lang geleden maakte ik als gedreven tennisamateur de klassieke fout om nieuwe technologie te onderschatten. In april '77 bereikte ik voor het eerst de finale van een B tennistoernooi in Doorwerth - voor mij als anonieme subtopper een hele prestatie. De groep van rondtrekkende  A en B spelers, waar ik deel van uitmaakte, speelde in die tijd met houten rackets. Vooral de Dunlop Maxply was bijzonder populair, onder meer omdat wereldtopper Tom Okker - onze nationale 'best practice' - ermee speelde. Mijn tegenstander die zondagmiddag, Auke Dijkstra, betrad de baan met een verrassende keuze in zijn hand: een kunststof frame met een extreem groot blad. Aanvankelijk was ik verbaasd: 'met dit soort materiaal spelen wij op dit niveau toch niet'. Maar al snel sloeg de verbazing om in een hevige irritatie: Auke liet mij namelijk met zijn 'speelgoedracket' alle hoeken van de baan zien en hij sloeg 'toverballen'. Het werd een even pijnlijke als belangrijke les: een lacherige, ontkennende, houding ten opzichte van nieuwe technologie is 'dodelijk'.   Er zijn in de sport veel gevallen van  'evidence inspired practices'. Zo kon in het hoogspringen niemand meer om Dick Fosbury met zijn 'flop' heen, nadat hij goud won in 1968. In het lange baan schaatsen zijn records sinds het einde van de jaren negentig niet meer te behalen zonder gebruik te maken van de 'klapschaats'. En de tijd dat we dachten dat je een snelle borstcrawl alleen kan zwemmen met het hoofd boven water, ligt ook al decennia achter ons. Technieken en technologieën ontwikkelen zich razendsnel. De sporter die zich beperkt tot het louter toepassen van de 'best practice' mist de aansluiting bij de top. Wanneer het gaat om het voortdurend verleggen van grenzen, hebben topsporters bij uitstek het vermogen om de verbeeldingskracht en het voorstellingsvermogen te stimuleren van ondernemende lieden - als zij daarvoor tenminste open willen staan. Doorbreek de logica van gisteren   Een eenzijdige focus op 'evidence based' werken, belemmert innovatie en kan daardoor de vitaliteit en relevantie van uw organisatie ondermijnen. Wie de logica van gisteren wil doorbreken, werkt aan een balans tussen 'evidence based' en 'evidence inspired practices' . Dat kan door de innovatieportfolio zodanig in te richten, dat een deel van de investeringen plaatsvinden in innovatieroutines - incrementele verbeteringen in bestaande producten/diensten -  en een ander deel in projecten aan de rand van bestaande marktgebieden, of zelfs daarbuiten. Vaak komt daarbij het innoveren van uw business model ook aan de orde: boeiende materie waarover onlangs een nieuwe onderzoekspublicatie is verschenen. Ik bericht daarover in een volgende bijdrage.